Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί κακοήθη νεοπλασματική νόσο που αναπτύσσεται από τον ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό επιθηλιακών κυττάρων. Αναπτύσσεται από τα αδενικά κύτταρα των πόρων και των λοβιδίων. Σπάνια, όμως, αναπτύσσονται κακοήθειες και από τον λιπώδη ή τον μυϊκό ιστό, που λέγονται σαρκώματα. Η προοδευτική κακοήθης ανάπτυξη αυτών των κυττάρων μπορεί να οδηγήσει σε μετάσταση, δηλαδή στη διασπορά τους μέσω αιματογενών ή λεμφικών οδών σε άλλα όργανα, όπως οι πνεύμονες, το ήπαρ, τα οστά και ο εγκέφαλος. Ποιοι είναι ωστόσο οι παράγοντες που σχετίζονται με τη νόσο; Οι μη τροποποιήσιμοι παράγοντες που έχει βρεθεί ότι αυξάνουν τον κίνδυνο για καρκίνο του μαστού αφορούν:
- Ηλικία (>65 σε σύγκριση με <65 έτη)
- Γενετική προδιάθεση (συμπεριλαμβανομένων των μεταλλάξεων στο DNA και του οικογενειακού ιστορικού καρκίνου του μαστού)
- Πρώιμη εμμηναρχή (<12 ετών)
- Καθυστερημένη εμμηνόπαυση (>55 ετών)
- Ηλικία πρώτης εγκυμοσύνης άνω των 30 ετών
- Γυναίκες χωρίς τέκνα
- Χρήση αντισυλληπτικών
- Ορμονική θεραπεία μετά την εμμηνόπαυση
- Απουσία ιστορικού θηλασμού
Υπάρχουν όμως και παράγοντες που εξαρτώνται από εμάς; Φυσικά και αυτοί αφορούν τον τρόπο και την ποιότητα ζωής.
- Υψηλή κατανάλωση κορεσμένων λιπαρών
- Επεξεργασμένα τρόφιμα και UPFs (Ultra Prossed Foods)
- Υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ
- Υψηλή πρόσληψη ζάχαρης
- Τρόφιμα πλούσια σε τρανς λιπαρά
- Πρόσθετα και συντηρητικά: Τα νιτρικά και νιτρώδη άλατα, που χρησιμοποιούνται σε επεξεργασμένα κρέατα
- Χαμηλή πρόσληψη φυτικών ινών
- Κάπνισμα
- Στρες
- Υπερβάλλον βάρος και Παχυσαρκία
- Αυξημένη κατανάλωση κόκκινου κρέατος και αλλαντικών
Τι μπορώ να κάνω για την πρόληψη αυτού; Φυσικά και οι καλύτερες μορφές πρόληψης είναι η ενημέρωση και ο έλεγχος ο οποίος σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να ξεκινάει και από εμάς (αυτοέλεγχος). Για την καλύτερη πρόληψη εστιάζοντας στα αίτια μπορούμε να:
Διατηρήσουμε υγιές βάρος
- Υπερβάλλον βάρος/παχυσαρκία μετά την εμμηνόπαυση αυξάνει τον κίνδυνο
- Στόχος: ΔΜΣ σε φυσιολογικά όρια, ιδιαίτερα μετά τα 40
Τακτική σωματική άσκηση
- 150–300 λεπτά περπάτημα/ήπια άσκηση την εβδομάδα
ή 75–150 λεπτά έντονης άσκησης - Ακόμη και καθημερινό γρήγορο περπάτημα βοηθά
Περιορίσουμε το αλκοόλ
- Το αλκοόλ αυξάνει τον κίνδυνο
- Στόχος: το πολύ 1 ποτό/ημέρα
Υγιεινή διατροφή
- Έμφαση σε: φρούτα, λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, ψάρια, ξηρούς καρπούς, σπόρους
- Περιορισμός: επεξεργασμένου κρέατος, κορεσμένων λιπαρών, ζάχαρης, επεξεργασμένων τροφών
Αποφύγουμε το κάπνισμα
- Το κάπνισμα συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο και χειρότερη πρόγνωση.
Προσοχή σε ορμονική θεραπεία μετά την εμμηνόπαυση
- Συνδυασμένη θεραπεία οιστρογόνου–προγεστερόνης αυξάνει τον κίνδυνο όταν χρησιμοποιείται μακροχρόνια.
- Συζητήστε με τον γιατρό σας
Θηλασμός (όταν είναι εφικτός)
- Ο μεγαλύτερης διάρκειας θηλασμός προσφέρει προστατευτική δράση
Περιορισμός περιττών χημικών
- Αποφεύγουμε μη απαραίτητη έκθεση σε χημικά και φάρμακα
- Προσοχή σε έκθεση σε βιομηχανικά χημικά και φυτοφάρμακα
