Έχει σημασία πόσο ασβέστιο καταναλώνω; Η μετράει και πόσο απορροφώ;
Η επάρκεια ασβεστίου αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την υγεία των οστών, τη μυϊκή λειτουργία και τη νευροδιαβίβαση. Ωστόσο, η συνολική υγεία δεν εξαρτάται μόνο από την ποσότητα ασβεστίου που προσλαμβάνεται μέσω της διατροφής, αλλά κυρίως από το ποσοστό που απορροφάται και αξιοποιείται από τον οργανισμό. Το ασβέστιο (Ca) είναι ένα βασικό ανόργανο στοιχείο και το πιο άφθονο μεταλλικό στοιχείο στο ανθρώπινο σώμα. Το 99% βρίσκεται στα οστά και στα δόντια ενώ το 1% βρίσκεται στο αίμα και στους μαλακούς ιστούς, όπου παίζει κρίσιμους ρυθμιστικούς ρόλους. Ο οργανισμός δεν μπορεί να το συνθέσει, επομένως πρέπει να προσλαμβάνεται από την τροφή, το πόσιμο νερό (σε μικρό βαθμό) ή από συμπληρώματα (όταν χρειάζεται). Ο ρόλος του ασβεστίου στον ανθρώπινο οργανισμό είναι πολυδιάστατος και υπερβαίνει τη στενή αντίληψη ότι αποτελεί μόνο δομικό στοιχείο των οστών. Συμμετέχει στη διαμόρφωση της οστικής δομής, της πυκνότητας και της μηχανικής τους αντοχής, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη, τη σκελετική σταθερότητα και τη διατήρηση της οστικής υγείας σε όλη τη διάρκεια της ζωής. Παράλληλα, ένα μικρό αλλά βιολογικά κρίσιμο ποσοστό κυκλοφορεί στο αίμα και στους ιστούς, όπου επιτελεί ρυθμιστικές λειτουργίες. Είναι απαραίτητο για τη μυϊκή συστολή, συμπεριλαμβανομένης της καρδιακής λειτουργίας (μύες καρδιάς), για τη μετάδοση των νευρικών ώσεων και την απελευθέρωση νευροδιαβιβαστών, ενώ συμμετέχει ως συμπαράγοντας σε αντιδράσεις της πήξης του αίματος. Επιπλέον, το ιονισμένο ασβέστιο δρα ως δευτερογενής αγγελιοφόρος στην ενδοκυτταρική σηματοδότηση, ρυθμίζοντας τη λειτουργία ενζύμων, ορμονών και κυτταρικών διεργασιών. Τα επίπεδά του στο αίμα διατηρούνται αυστηρά ρυθμιζόμενα μέσω ορμονικών μηχανισμών (παραθυρεοειδής ορμόνη, βιταμίνη D, καλσιτονίνη), οι οποίοι εξασφαλίζουν την ομοιόσταση ακόμη και όταν η πρόσληψη από τη διατροφή είναι ανεπαρκής συχνά εις βάρος των οστικών αποθεμάτων. Δηλαδή η ομοιόσταση του ασβεστίου ρυθμίζεται αυστηρά με αποτέλεσμα ο οργανισμός να το παίρνει από τα οστά όταν δεν υπάρχει επάρκεια! Αρκεί όμως το ασβέστιο που λαμβάνουμε ή μετράει και πόσο απορροφάμε; Φυσικά και μετράει και το πόσο από αυτό απορροφάμε. Τι βοηθά ωστόσο την απορρόφηση ασβεστίου; Το όξινο περιβάλλον του στομάχου και του ανώτερου εντέρου διαλύει τα άλατα ασβεστίου, αυξάνει την παραγωγή ιονισμένου Ca²⁺, διευκολύνει την εντερική μεταφορά ενώ αντίθετα, ουσίες που αυξάνουν το pH (π.χ. μακροχρόνια χρήση αντιόξινων) μπορούν να μειώσουν την απορρόφηση. Επιπλέον, η βιταμίνη D αυξάνει την έκφραση μεταφορέων ασβεστίου στο έντερο, ενισχύει την ενεργό απορρόφηση, συμβάλλει στη διατήρηση της ομοιόστασης ασβεστίου. Πολύ σημαντικά για την απορρόφηση του ασβεστίου είναι τα λιπαρά οξέα βραχείας αλύσου (SCFAs), (οξικό, προπιονικό, βουτυρικό οξύ) που παράγονται από τους ωφέλιμους μικροοργανισμούς στο έντερο δημιουργούν το άκρως κατάλληλο όξινο περιβάλλον στο παχύ έντερο βοηθώντας σημαντικά στην απορρόφηση ασβεστίου. Επιπλέον, ενίσχυουν την ακεραιότητα του εντερικού επιθηλίου δημιουργώντας αυξημένη επιφάνεια απορρόφησης. Άρα τώρα γνωρίζεις ότι δε μετράει μόνο πόσο ασβέστιο καταναλώνουμε αλλά το πόσο απορροφάμε μαζί με τα tips για καλύτερη απορρόφηση.
